5 lỗi khiến xát gạo bị nát, gãy nhiều và cách khắc phục

Sau khi xát, ai cũng muốn thu được những hạt gạo trắng, nguyên hạt, ít gãy và ít nát. Tuy nhiên, trong thực tế có không ít trường hợp gạo sau khi xát bị gãy nhiều, hạt bị vụn hoặc chất lượng không đồng đều.

Điều đáng nói là gạo bị nát chưa chắc đã do máy xát gạo. Cách chuẩn bị thóc, cách vận hành và việc điều chỉnh máy cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng gạo.

Dưới đây là 5 lỗi thường gặp mà bà con nên lưu ý.

1. Xát thóc khi độ ẩm chưa phù hợp

Độ ẩm của thóc có ảnh hưởng lớn đến quá trình xay xát và khả năng giữ nguyên hạt.

Nếu thóc còn quá ẩm, hạt có thể khó bóc vỏ và quá trình xát không thuận lợi. Ngược lại, thóc quá khô khiến hạt trở nên giòn hơn và có thể dễ gãy khi chịu tác động của lực ma sát.

Vì vậy, trước khi xát nên đảm bảo thóc được làm khô và bảo quản phù hợp.

Không nên chỉ dựa vào cảm giác bằng tay, nhất là khi cần xát số lượng lớn. Nếu có điều kiện, nên kiểm tra độ ẩm để chủ động hơn trong quá trình xay xát.

2. Điều chỉnh độ ép quá mạnh

Đây là một lỗi khá phổ biến.

Khi thấy gạo chưa đủ trắng, nhiều người có xu hướng tăng độ ép để máy xát mạnh hơn. Tuy nhiên, ép quá chặt sẽ làm lực ma sát trong buồng xát tăng lên.

Khi đó, gạo có thể bị nóng hơn, tỷ lệ gạo gãy tăng và máy cũng phải làm việc nặng hơn.

Cách phù hợp là điều chỉnh độ ép từng bước, dựa vào tình trạng thóc và chất lượng gạo đầu ra.

Mục tiêu không phải là ép càng mạnh càng tốt mà là đạt được độ trắng mong muốn với mức tác động phù hợp.

3. Cho thóc vào máy quá nhanh

Máy xát gạo cũng có giới hạn về năng suất. Nếu cho thóc vào quá nhanh hoặc đổ dồn một lượng lớn trong thời gian ngắn, máy có thể bị quá tải.

Khi lượng nguyên liệu trong buồng xát tăng lên, lực ma sát cũng thay đổi, khiến quá trình xát không còn ổn định.

Vì vậy, bà con nên duy trì lượng thóc đưa vào máy tương đối đều, tránh tình trạng lúc quá nhiều, lúc quá ít.

Đối với những máy dùng để xát dịch vụ, việc kiểm soát lượng nguyên liệu càng quan trọng vì máy thường phải làm việc trong thời gian dài.

4. Không kiểm tra bộ phận xát sau thời gian dài sử dụng

Máy xát gạo hoạt động thường xuyên sẽ khiến những bộ phận tiếp xúc trực tiếp với nguyên liệu bị hao mòn theo thời gian.

Nếu các bộ phận này đã mòn nhưng vẫn tiếp tục sử dụng, khả năng xát có thể giảm và chất lượng gạo đầu ra cũng bị ảnh hưởng.

Khi thấy những dấu hiệu như:

• Gạo bị gãy nhiều hơn trước.
• Độ trắng không đồng đều.
• Máy hoạt động nặng hơn.
• Năng suất giảm.
• Xuất hiện tiếng kêu hoặc rung bất thường.

thì nên kiểm tra lại tình trạng máy, thay vì chỉ tiếp tục tăng độ ép.

5. Cố xát quá lâu để gạo trắng hơn

Gạo không phải cứ xát càng lâu thì càng tốt.

Khi gạo đã đạt mức trắng phù hợp với nhu cầu sử dụng mà vẫn tiếp tục đưa qua quá trình xát, thời gian tiếp xúc và ma sát tăng lên.

Điều này có thể làm gạo nóng hơn và tăng nguy cơ gãy, vụn.

Vì vậy, bà con nên xác định mức độ trắng cần thiết trước khi vận hành và điều chỉnh máy phù hợp, thay vì cố xát đến mức tối đa.

Làm gì khi gạo xát ra bị nát, gãy nhiều?

Nếu đang gặp tình trạng gạo bị nát hoặc gãy nhiều, không nên vội kết luận rằng máy bị lỗi.

Hãy kiểm tra lần lượt:

Thứ nhất: Độ ẩm của thóc có phù hợp không?

Thứ hai: Máy có đang bị ép quá chặt không?

Thứ ba: Lượng thóc đưa vào có quá nhanh không?

Thứ tư: Các bộ phận xát có bị mòn không?

Thứ năm: Có đang xát lâu hơn mức cần thiết không?

Việc kiểm tra từng yếu tố sẽ giúp tìm ra nguyên nhân chính xác hơn và tránh việc điều chỉnh máy theo cảm tính.

Kết luận

Muốn xát gạo ít nát, ít gãy và giữ được hạt đẹp, không chỉ cần một chiếc máy phù hợp mà còn phải vận hành đúng cách.

Bà con nên chú ý đến độ ẩm của thóc, lượng nguyên liệu đưa vào, độ ép, tình trạng bộ phận xát và thời gian xát.

Đặc biệt, khi gạo bị gãy nhiều, đừng vội tăng độ ép. Hãy kiểm tra nguyên nhân trước, bởi đôi khi chỉ cần điều chỉnh lại cách vận hành là chất lượng gạo đầu ra đã có thể được cải thiện đáng kể.

Trâu Vàng Tuyên Quang

Hotline/Zalo: 0971.588.456 – 0978.040.992

Website: trauvangtuyenquang.com

Trâu Vàng Tuyên Quang – Chuyên cung cấp máy xới đất, máy gặt lúa mini và thiết bị nông nghiệp chất lượng cao trên toàn quốc.